Verslag informatieavonden

Een samenvatting van ideeën en standpunten gehoord tijdens de onlangs gehouden door SBB georganiseerde 4 informatieavonden hondenbeleid in het Drents Friesche Wold.

SBB wil het hele DFW (en eigenlijk heel Noord-Nederland) tot aanlijngebied verklaren. De vereniging Hondlos.nl heeft grote twijfels betreffende de motieven en gronden van dit voorgenomen beleid en start een tegenoffensief. Nogmaals, hondlos is per definitie niet tegen aanlijngeboden of afsluitingen, maar de maatregelen moeten passend, genuanceerd en onderbouwt zijn.

Belangrijkste twee redenen die wordt aangevoerd is ‘overlast’ veroorzaakt door honden naar andere bezoekers (en vooral kinderen) in het DFW en bescherming van de natuur. Alle andere (deel)redenen zijn altijd weer op één of andere manier te herleiden tot één van deze twee hoofdredenen.

Na het aanhoren van de voorlichtingsavonden heeft Hondlos.nl de volgende samenvatting samengesteld op de door SBB gehanteerde uitgangspunten en argumentatie die aan hun nieuwe hondenbeleid ten grondslag liggen. Ook proberen wij duidelijk genuanceerde mening te geven over hetgeen nou wel wenselijk zou zijn. Dit laatste moet  als basis dienen voor een door de vereniging hondlos.nl op te stellen alternatief voor wenselijk hondenbeleid binnen de SBB terreinen. Een beleid dat recht doet en ruimte geeft aan alle partijen.

Volgende week starten we met de vorming van de vereniging. Ook probeert hondlos.nl samenwerkingen aan te gaan met andere belangenclubs elders in het land. Wellicht moeten we zelfs zien te komen tot een landelijke samenwerking. Want het probleem van steeds toenemend hondonvriendelijk beleid geldt landelijk.

1. Wat is overlast door honden en hoe vaak komt dat voor
   Er is wordt door SSB geen enkele duidelijke definitie van overlast gehanteerd. Overlast kan in de ogen van SBB dus van alles zijn. Van het zien van een hond in de verte tot het tegen mensen opspringen of bijtincidenten. Het lijkt ons zinvol (en ook wel noodzakelijk) eerst eens vast te stellen wat nu eigenlijk als overlast door honden mag worden aangemerkt. Wat zijn nou meetbare en objectieve maatstaven waaraan overlast of beter gezegd ongewenst hondengedrag voldoet. Pas met een goede en duidelijke definitie is het mogelijk objectief te bepalen hoe vaak, waar en wanneer ongewenst hondengedrag zich voordoet en welke maatregelen daar dan bijhoren om dit te voorkomen. Nu blijft het hangen op vage argumentaties en onderbuikgevoel.
   
   Om de maatregelen te legitimeren beroept de boswachter van het DFW zich enkel op reacties naar aanleiding van een éénmalig artikel in het Nieuwsblad van het Noorden. Daarop zijn naar zeggen veel reacties binnengekomen betreffende overlast. Een inventarisatie (hoeveel, wie, wat, wanneer en ernst van de klachten)  ontbreekt echter geheel. Het kan toch niet zo zijn dat reacties op één publicatie, die ook niet op hun inhoud en kwaliteit zijn getoetst kunnen en mogen dienen als excuus voor een nieuw beleid dat duizenden hondenbezitters benadeeld.
   
   
2. Natuurschade door honden?
   Eenzelfde argument is aan te wenden voor de natuurschade die honden zouden doen ontstaan. Die schade is ons inziens helemaal te verwaarlozen zolang honden op het pad blijven. En dat geldt voor veruit de meeste ‘echte’ wandelhonden. Loslopende honden dienen eigenlijk altijd in de buurt van de baas en op het pad te blijven. Honden die dat niet geleerd hebben dienen aangelijnd te zijn. Hondlos is geen fan van ongeleide projectielen die nesten beroeren en achter alles dat beweegt aansnellen. Zeker niet! Dus ook honden met ontwikkeld jachtinstict gewoon aanlijnen.
   SBB stelt zich nu op het simplistische standpunt dat alle honden per definitie achter wild aan jagen. Ze beroeren nesten en zijn dassen tot last. Ook op dit punt ontbreekt elke vorm van onderbouwing met cijfers of incidentenregistratie. Er is feitelijk niets bekend over in hoeverre loslopende honden in het bos nu ook daadwerkelijk schade veroorzaken, hoe vaak dat voorkomt en hoe ernstig die schade dan is in vergelijking met ‘natuurlijke’ risico’s zoals vossen, roofvogels, auto’s, bosbouwmachines etc.
   
   
3. Draagvlak noodzakelijk
   Hondlos weet dat er zich regelmatig problemen voordoen tussen honden en niet hondenbezitters. Terecht en ook vaak onterecht. Dat is altijd vervelend voor beide partijen en moet zoveel mogelijk voorkomen worden. Daar zijn wij het met SBB snel over eens. Maar willen alle door SBB te nemen maatregelen en aanlijngeboden succesvol zijn en blijven, dan moet er voldoende draagvlak bestaan bij de hondenbezitters. Het bos is te groot om effectief een aanlijngebod te handhaven, dus vrijwillige medewerking van de hondenbezitters is noodzakelijk. En die ontstaat alleen indien de maatregelen in verhouding staan met het voorkomen van datgene dat door beide partijen als ongewenste overlast/natuurschade is vastgesteld. We schaffen toch ook de auto niet af omdat er ook wel eens een ree wordt doodgereden! Een voorbeeld: Geen enkele verantwoordelijke hondenbezitter heeft er mijns inziens moeite mee als in het seizoen het gebied rond het bezoekerscentrum hondenluw en tot streng gecontroleerd aanlijngebied wordt verklaard. Ook het Aekingerzand is een duidelijk voorbeeld van een noodzakelijk aanlijngebied waar een verantwoord hondenbezitter geen enkel probleem mee heeft.
   
   
4. Compartimentering in ruimte en tijd
   SBB denkt alle “hondenproblemen” oplossen door compartimentering in ruimte (iedere gebruikersgroep z’n eigen ding). Het hele bos aanlijngebied behalve een viertal losloopgebieden. SBB gaat hierbij geheel voorbij aan de verschillende belasting door recreanten (zowel met als zonder hond) van het bosgebied gemeten per deelgebied en/of qua dag van de week of jaar. Kinderen en grote drukte vind je vooral in de weekeinden en vakanties rondom de bezoekerscentra. Zelden komen kinderen meer dan 500 meter het bos in. Zeker kleine kinderen wandelen niet. In de (mooie) weekenden is het aanzienlijk drukker dan door de week. Maar ook die drukte beperkt zich tot een beperkt aantal populaire wandelroutes. In het laagseizoen is het in de bossen zeker door de week extreem rustig. Maar uit de vele reacties op de bijeenkomsten blijkt dat je ongeacht het seizoen door de week maar zeer zelden andere mensen tegenkomt buiten de standaard routes. Dus in de diepte van het bos. En kom je wel iemand tegen, dan is dat vaak met hond. Boswachters zie je er ook nooit, dus de kans dat de maatregel ook effect heeft is maar klein, zeker als draagvlak ontbreekt. Zou het dus niet veel beter zijn te kiezen voor een tijd/plaats/dag en/of seizoen gebonden beleid. Aanlijnen prima! Maar alleen op plaatsen waar dat objectief gemeten nodig is om overlast te bestrijden en op dagen en tijden dat het ook uit oogpunt van gebruiksintensiteit noodzakelijk is. En zo’n compromis dan ook echt handhaven. Dan heb je een grote kans dat hondenbezitters zich er vanzelf aan gaan houden en komt langzaam maar zeker een blijvende een gedragsverandering tot stand.
   
   
5. Verschillende soorten hondenbezitters
   Het is belangrijk te constateren dat hondenbezitters niet voorkomen als omschreven gebruikersgroep van de SBB terreinen. Op z’n minst wonderlijk gezien de vele duizenden mensen die jaarlijks de bossen bezoeken met hun hond. Zij verklaren dit doordat het moeilijk is die hondenliefhebbers goed te omschrijven. Wij zullen ze helpen. Er zijn eigenlijk drie groepen te onderscheiden:
   

1. de hondenbezitter die z’n hond wil uitlaten,
2. de honden wandelaar en natuurgenieter
3. de asociale hondenbezitter

De eerste groep komt vooral in de weekenden in grote getalen naar het bos. Dan is er tijd voor een familie uitje, waarbij de hond natuurlijk ook mee gaat. Het gezin zoekt een prettige plek in de buurt van een bezoekerscentrum, natuurpad of dagrecreatieterrein. Maar altijd aan de rand van het bos. Al snel is het gezellig, de kinderen spelen en de familiehond stuitert vrolijk mee, want aan de lijn houden is eigenlijk geen optie. Zeker niet bij de groeiende categorie uiterst drukke (ADHD) honden. Hun loslopen veroorzaakt al snel overlast naar andere bezoekers die er omheen recreëren. Vooral naar kinderen van andere families (en hun ouders) die geen hond(en) gewend zijn. Die overlast heeft dan fysiek gezien de vorm van o.a. enthousiast springen, te snel op andere kinderen afrennen, kwijlen, omverlopen van kinderen etc. Op zich is er weinig gevaar voor ernstige incidenten zoals bijten. De hond is immers kinderen gewend en heeft niets kwaads in de zin. Maar dit soort ‘uitgelaten’ gedrag is intimiderend en wekt bij anderen terecht irritaties op. De honden worden hier ook weinig door de baas op gecorrigeerd. ‘Ze zijn immers zo leuk bezig en hij doet niets’. Het is de mening van hondlos dat veel van deze hondeneigenaren eigenlijk onvoldoende bewust zijn dat hetgeen zij leuk en gewoon vinden van hun hond voor anderen een probleem vormt en onaangenaam is. Aanlijngeboden op dergelijke goed bezochte plekken (bezoekerscentra, dagrecreatieterreinen en natuurpaden) alsmede communicatie van een goede gedragscode, zal deze duidelijk in tijd en ruimte beperkte overlast doen afnemen. De regels moeten duidelijk zijn, goed gecommuniceerd worden (info en borden) en werken optimaal mits rechtvaardig gehandhaafd.

De tweede groep zijn hondenliefhebbers die hun hond niet uitlaten in het bos maar juist zelf willen wandelen en genieten van de natuur. Hun hond gaat gewoon altijd mee, net zo als de verrekijker en de rugzak. De hond is dit soort wandelingen gewend, want die vinden vaak zeer frequent plaats. Daardoor is de hond goed getraind, onder appèl en blijft op het pad. Baas en hond zijn meestal naar een hondenschool geweest. De hond jaagt niet (zo wel dan loopt die als vanzelfsprekend aangelijnd). Dit is de groep mensen die van het hele bos gebruik willen maken en dat momenteel ook dagelijks doen. Zomer en winter gelijk. Deze mensen kennen hun wandelgebieden beter dan de boswachters. Gezien het gedrag van hun honden zien zij geen reden om aan te lijnen enkel omdat er een bordje staat dat het moet. Deze ensen balen ervan dat hun wandelplezier wordt ontnomen door incidenten met en door hondenbezitters die voornamelijk aan de rand van het bos voorkomt (zie boven). Ze komen in de praktijk op hun lange wandelingen namelijk nauwelijks of geen mensen tegen. Is dat wel het geval dan wordt de hond even aangelijnd of ‘onder appèl gezet’. Deze grote groep hondenbezitters en frequente gebruikers van het bos zijn als verantwoordelijke hondenbezitters vatbaar voor argumenten. Dus als er begrijpelijke en duidelijk aanwijsbare redenen zijn om wel aan te lijnen, zullen ze dat ook doen (drukte, veel kinderen, bezoekerscentra, schapen, vogelbroedgebieden etc). Restrictief hondenbeleid moet voor deze groep begrijpelijk, plaats en tijdgebonden zijn. Dan komt er vanzelf draagvlak.

De derde groep is het moeilijkste aan te pakken. Ze hebben namelijk lak aan iedereen. Geboden kennen ze niet en het risico op een bon zal ze een zorg zijn. Ook op plaatsten waar een duidelijk en begrijpelijk aanlijngebod geldt laten ze hun honden gewoon los. Die honden gedragen zich net als de baas (zo is het meestal) en jagen, springen, vertonen asociaal gedrag en agressie naar andere honden etc. De baas kijkt lachend toe en trekt de schouders op. Deze groep hondenbezitters is niet groot, maar verpest het wel voor alle andere hondenliefhebbers. Gelukkig zijn ze niet zo vaak in het bos te vinden. Meestal alleen op vakanties en in de weekeinden. Helaas kun je op zulk gedrag geen enkel beleid maken. Ze houden zich er toch niet aan, tenzij achter iedere boom een boswachter staat te bekeuren. En dat is nu eenmaal onmogelijk.

6. Gedragscode
   Door hondenmensen wordt ook veelvuldig geklaagd over het gedrag van vooral de ATB-ers. Ze rijden overal in het bos en van achterop komende fietsers krijg je een hardverzakking. Bovendien is de kans dat meelopende honden ook schrikken en tussen de wielen kommen aanwezig. Honden kunnen ook in meer of mindere mate agressief reageren op langsrazende ATB-ers. Ook ruiters zouden best wel eens wat meer rekening kunnen houden met loslopende honden en hun baasjes. Paarden komen overal, schijten alles onder (paardenpoep kan giftig zijn voor honden) en lopen de paden helemaal tot moes. Zeker als het nat is. Kortom: Laten we allemaal eens een beetje tolerant zijn naar elkaar. Hondlos is voorstander van een goede en duidelijke gedragscode die voor alle gebruikersgroepen van de SBB bossen is te gebruiken. De code moet zo zijn geschreven dat de verschillende gebruikersgroepen elkaar beter begrijpen en leren waar en wanneer en waarom ze even met elkaar rekening moeten houden. Tolerantie en respect levert meer op dan aanlijngeboden.
   
   
7. Losloop paspoort
   Een leuk idee! Laat iedereen die met z’n hond los wil lopen maar bewijzen dat die dat kan. Op een of andere manier organiseren we i.s.m. SBB en hondenscholen een hondenexamen (losloop proef). Wie slaagt krijg een vergunning met z’n honden los in het bos te lopen, en tevens beloofd de baas schriftelijk zich aan de gedragscode te zullen houden. Het paspoort geldt voor de combinatie hond en baas.
   
   
8. Inspraak…hoezo inspraak
   Hondlos kan zich niet van de indruk ontrekken dat het door SBB geformuleerde beleid niet of nauwelijks meer door inspraak is of was te beïnvloeden. Dat is meerdere keren en door verschillende mensen zo geconstateerd. Volgens één bezoeker mochten we echt meedenken over de kleur als het maar SBB groen is……. Jammer, want op de infoavonden zijn –zoals in deze samenvatting is te lezen- heel wat goede ideeën, nuanceringen en  suggesties gemaakt. Het is afwachten wat SBB er mee gaat doen. Hondlos zit er bovenop.

 

Sluit u aan! Ga naar het inschrijfformulier.